Ruimteweer
Krachtige zonnevlam op 9 augustus 2011
posted: Aug 09, 2011, 10:45UT
Deze morgen om 08:05 uur (Universele tijd) spuwde de zon een krachtige zonnevlam uit. Alarmberichten werden meteen uitgestuurd via email.

Een enorme toename in X-straling - een zonnevlam - werd geregistreerd door de GOES satelliet. De zonnevlam zie je als een lichtflits in ultraviolette beelden, genomen door de instrumenten AIA op SDO en SWAP op PROBA2. Zonnestraling, waarin o.a. ook normaal licht zit, bereikt de aarde (en de satellieten) 8 minuten nadat ze is vrijgekomen op de zon. Deze zonnevlam is de sterkste zonnevlam van zonnecyclus 24 (huidige cyclus), die net op gang gekomen is na een zeer lang minimum.

Kort nadat de zonnevlam werd geregistreerd, overschreed ook de protonenstroom (> 10MeV) de "storm-grens", eveneens gemeten door GOES. Protonen zijn hoogenergetische deeltjes die na ongeveer een half uur de aarde bereiken. Deze deeltjes kunnen schade toebrengen aan zonnepanelen en andere componenten van satellieten. Tijdens een protonenstorm is het enorm belangrijk dat astronauten zich begeven naar een beschermende capsule, om zo blootslelling aan rontgenstraling te verminderen.

Gelijktijdig met de zonnevlam en de protonen, is er ook een plasmawolk en schokgolf gelanceerd in de corona. De plasmawolk heeft een snelheid van rond de 1000 km/s. Zonder vertraging door de omringende (tragere) zonnewind zal de plasmawolk de baan van de aarde bereiken na 1 dag en 17 uren. Aangezien de plasmawolk niet recht naar de aarde vliegt, verwachten we geen directe botsing met het aardmagnetisch veld. We verwachten dus een beperkte geomagnetische storm in de ochtend van 11 augustus.


Mogelijke gevolgen aan de dagzijde van de aarde gerelateerd aan deverhoogde straling tijdens de zonnevlam:
verstoring van radiocommunicatie - sleepkracht op satellieten die net boven de atmosfeer van de aarde cirkelen - fouten metingen door navigatie systemen gebaseerd op satellieten (zoals GPS) - verstoring van radio signalen die door de ionosfeer gaan, worden o.a. gebruikt voor satelliettelefoon.

Mogelijke gevolgen gerelateerd aan de protonenstorm:
verhoogde straling aan de noord- en zuidpool en sterk verhoogde straling in de ruimte (o.a. het ISS en de aanwezige personen) - verstoorde radio communicatie dichtbij de noord- en zuidpool

Mogelijke gevolgen bij het aankomen op aarde van de schokgolf en de plasmawolk:
aurora in noordelijk gelegen gebieden. Kans op aurora in Belgie is beperkt. - sleepkracht op satellieten - verstoring HF radio communicatie